- 🎒 پایه
- اول ابتدایی
- 📘 درس
- ریاضی
- 🎯 موضوع
- شمارش، شناخت عددها تا ۶۰، عدد قبل و بعد، عددهای یک‌رقمی و دورقمی
- ⏱ مدت
- ۱۲ دقیقه
- 👥 تعداد دانش‌آموز
- ۱ نفر؛ قابل اجرا برای کل کلاس با نمایشگر و پاسخ‌گویی نوبتی
- 🧩 نوع فعالیت
- فردی، تمرینی
- 🧰 تجهیزات
- موبایل، تبلت یا رایانه با مرورگر؛ صدا اختیاری؛ برای اجرای کلاسی ویدئوپروژکتور یا تختهٔ هوشمند
- 💻 نوع اجرا
- آنلاین + آفلاین
درباره بازی
بازی یادگیری اعداد «جام قهرمانان عددها» یک بازی ریاضی با فضای فوتبال است که برای تمرین شمارش و شناخت عددها در پایهٔ اول ابتدایی پیشنهاد می‌شود. دانش‌آموز در حدود ۱۲ دقیقه، در ۱۱ مرحله و با ۲۶ سؤال چندگزینه‌ای، عددها را پیدا می‌کند، می‌شمارد و دربارهٔ جایگاه آن‌ها در ترتیب عددی فکر می‌کند. این بازی یادگیری اعداد فارسی برای دانش‌آموزان پایهٔ دوم نیز می‌تواند به‌عنوان مرور استفاده شود؛ مناسب‌بودن پایه‌ها بر اساس نوع سؤال‌ها و بازهٔ عددها برآورد شده است.
بازیکن در هر مرحله با یک معرفی کوتاه روبه‌رو می‌شود و سپس باید از میان گزینه‌ها پاسخ مناسب را انتخاب کند. در بخش سکوهای شمارش، تعداد توپ‌ها و پرچم‌ها را می‌شمارد. در مرحله‌های بعد، شمارهٔ مشخصی را روی پیراهن یا توپ پیدا می‌کند، عدد جاافتاده در یک ردیف را تشخیص می‌دهد و عدد قبل یا بعد از یک عدد را انتخاب می‌کند. در بخش‌های دیگر، باید عدد یک‌رقمی را از دورقمی تشخیص دهد و عددی را میان نمادهای ورزشگاه پیدا کند. در مرحلهٔ شمارش سریع، توپ‌ها یکی‌یکی وارد زمین می‌شوند و دانش‌آموز تعداد آن‌ها را مشخص می‌کند. مرحلهٔ پایانی نیز چند مهارت پیشین را مرور می‌کند.
پاسخ درست یک ستاره به همراه دارد و تکمیل هر مرحله یک گل ثبت می‌کند؛ در مجموع امکان گرفتن ۲۶ ستاره و ۱۱ گل وجود دارد. پس از سه پاسخ درست پیاپی، پیام «سری گل‌ها» نمایش داده می‌شود. پاسخ اشتباه امتیاز کم نمی‌کند و دانش‌آموز می‌تواند دوباره تلاش کند. در پایان، صفحهٔ «قهرمان عددها شدی!» تعداد ستاره‌ها و گل‌ها را نشان می‌دهد. صداهای سوت و تشویق قابل روشن و خاموش کردن‌اند.
این بازی آموزشی چند مهارت پایهٔ ریاضی را در کنار هم تمرین می‌دهد. شمارش یعنی تعیین تعداد اشیا با شمردن منظم هر شیء یک‌بار، بدون جا انداختن یا دوباره‌شمردن آن. شناخت عددها تا حدود ۶۰، پیدا کردن عدد در میان گزینه‌ها و تشخیص عدد قبل و بعد نیز به درک ترتیب عددی کمک می‌کند. در سؤال‌های عدد جاافتاده، دانش‌آموز باید الگوی سادهٔ پشت سر هم آمدن عددها را دنبال کند. بخش عددهای یک‌رقمی و دورقمی هم فرصتی برای توجه به تعداد رقم‌های نوشته‌شده فراهم می‌کند؛ مثلاً عدد ۱۵ از دو رقم ۱ و ۵ تشکیل شده است.
برخی دانش‌آموزان ممکن است عددهای دورقمی را به‌دلیل شباهت رقم‌ها جابه‌جا بخوانند؛ برای مثال، ۳۴ را با ۴۳ اشتباه بگیرند. همچنین ممکن است هنگام شمردن اشیای پراکنده، یک مورد را دوبار بشمارند یا در تعیین عدد قبل و بعد به ترتیب عددها توجه کافی نکنند. بازی با نمایش تصویری اشیا و پاسخ‌گویی چندگزینه‌ای، فرصتی برای تمرین دوبارهٔ این مهارت‌ها ایجاد می‌کند، اما به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که دانش‌آموز مفهوم را در موقعیت‌های دیگر هم آموخته است. بهتر است از او بخواهید دلیل انتخابش را توضیح دهد یا همان مهارت را با اشیای واقعی تمرین کند.
استفاده از بازی در آموزش زمانی مفیدتر است که هدف درسی و روش بررسی یادگیری مشخص باشد. برای آشنایی با این رویکرد و شیوهٔ اجرای آن در کلاس، مقالهٔ «نقش بازی در آموزش و یادگیری کودکان دبستانی» را در یادگیم بخوانید.
برای پایهٔ اول، بازی را پس از آشنایی با عددهای مورد استفاده اجرا کنید. اگر کودک هنوز با عددهای نزدیک به ۶۰ راحت نیست، معلم یا والد می‌تواند بازی را به بخش‌های کوتاه تقسیم کند و در کنار آن از کارت‌های عدد یا شمارش اشیای واقعی کمک بگیرد. برای پایهٔ دوم، بازی بیشتر نقش مرور و بررسی مهارت‌های قبلی را دارد. سطح دشواری در خود بازی قابل تنظیم نیست؛ بنابراین اگر پرسش‌ها برای دانش‌آموزی آسان یا دشوار باشند، بهتر است این تفاوت را با گفت‌وگو، تمرین مکمل یا انتخاب زمان مناسب مدیریت کنید.
کودک می‌تواند بازی را در خانه با موبایل، تبلت یا رایانه اجرا کند. در کلاس می‌توان آن را با ویدئوپروژکتور نمایش داد و دانش‌آموزان را نوبتی دعوت کرد. پیشنهاد می‌شود پس از بازی، چند دقیقه دربارهٔ پاسخ‌ها گفت‌وگو کنید: از دانش‌آموز بخواهید عدد قبل یا بعد را توضیح دهد، دو عدد جابه‌جاشده را مقایسه کند یا تعدادی مداد و مهره را بشمارد. برای تمرین بدون صفحه‌نمایش، از کارت‌های عدد یا اشیای کلاس کمک بگیرید.
اگر می‌خواهید مهارت‌های دیگری را نیز متناسب با درس و پایهٔ تحصیلی تمرین کنید، به بخش بازی‌های آموزشی یادگیم سر بزنید و از میان فعالیت‌های موجود، گزینهٔ مناسب کلاس خود را انتخاب کنید.
بازی فارسی و راست‌به‌چپ است و روی موبایل و رایانه اجرا می‌شود. در کد ارائه‌شده، درخواست شبکه، منبع خارجی، لینک بیرونی، تبلیغ یا خرید درون‌برنامه‌ای دیده نشده است؛ با این حال، بهتر است معلم یا والد زمان استفاده از صفحه‌نمایش را متناسب با شرایط کودک مدیریت کند و در صورت نیاز صدا را خاموش کند. «جام قهرمانان عددها» می‌تواند یک فعالیت تمرینی کوتاه در کنار آموزش معمول ریاضی باشد.
اهداف یادگیری
- تعداد اشیا را با شمارش منظم تا ۷ مشخص کند
- عددهای نمایش‌داده‌شده تا حدود ۶۰ را شناسایی کند
- عدد قبل و بعد از یک عدد را تعیین کند
- عدد جاافتاده در یک دنبالهٔ ساده را پیدا کند
- عددهای یک‌رقمی و دورقمی را از هم تشخیص دهد
- شمارهٔ خواسته‌شده را در میان چند گزینه پیدا کند
- دلیل انتخاب پاسخ خود را با بیان ترتیب یا تعداد توضیح دهد
روش پیشنهادی اجرا در کلاس
مرحلهٔ ۱: آماده‌سازی، ۲ دقیقه. بازی را روی رایانه یا نمایشگر کلاس باز کنید و هدف را توضیح دهید: شمارش، شناخت عددها و پیدا کردن عدد قبل و بعد. پیش از شروع، از دانش‌آموزان بخواهید چند شیء ساده را بشمارند.
مرحلهٔ ۲: اجرای بازی، حدود ۱۲ دقیقه. بازی را با ویدئوپروژکتور نمایش دهید و از دانش‌آموزان بخواهید نوبتی پاسخ دهند. پیش از انتخاب گزینه، از پاسخ‌دهنده بخواهید بگوید چگونه به جواب رسیده است. در صورت اجرای فردی، اجازه دهید دانش‌آموز خودش پیش برود و در صورت پاسخ اشتباه دوباره تلاش کند.
مرحلهٔ ۳: گفت‌وگو دربارهٔ خطاها، ۳ دقیقه. اگر دانش‌آموزان عددهایی مانند ۳۴ و ۴۳ را جابه‌جا کردند، از آن‌ها بخواهید رقم‌های هر عدد را جداگانه بخوانند و تفاوت ترتیبشان را توضیح دهند. برای تمرین عدد قبل و بعد نیز چند مثال شفاهی مطرح کنید.
مرحلهٔ ۴: جمع‌بندی، ۵ دقیقه. چند کارت عدد یا شیء در اختیار کلاس بگذارید. از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشیا را بشمارند، عدد قبل یا بعد را بگویند و یک عدد یک‌رقمی را از میان چند عدد انتخاب کنند. این تمرین کوتاه کمک می‌کند معلم بررسی کند که دانش‌آموزان مهارت‌ها را خارج از محیط بازی هم به کار می‌برند.
